برگها می ریزند
به گمانم فصل پاییز رسید.
برگها می ریزند
به گمانم فصل پاییز رسید.
BrE sometimes uses the present perfect while simple:AmE use the past
| BrE: |
Have you eaten all those biscuits? |
| AmE: |
Did you eat all those cookies? |
| BrE: |
Have you ever seen the film, Casablanca? |
| AmE: |
Did you ever see the movie, Casablanca? |
BrE uses have got while AmE tends to use have:
| BrE: | Have you got new training shoes? |
| AmE: | Do you have new sneakers? |
| BrE: | I've got some Wellington boots you can borrow. |
| AmE: | I have some galoshes you can borrow . |
| BrE: | I have n't got time for a holiday this year. |
| AmE: | I don't have time for a vacation this year. |
There are some differences inirregular verbs between AmE and BrE. Two major differences are:
| BrE: | dive - dived - dived | She dived into the pool. |
| AmE: | dive - dove - dived | She dove into the pool. |
| BrE: | get - got - got | The baby has got a lot bigger. |
| AmE: | get - got -gotten | The baby has gotten a lot bigger. |
BrE uses from...to/till/until while AmE uses from...through:
| BrE: | The optician is open from eight till four. |
| AmE: | The optometrist is open from eight through four. |
There are also a number of other differences in BrE and AmE prepositions, e.g. different to/than, at/on the weekend, ten past/after midnight.
BrE can use shall for offers and suggestions while AmE uses should:
| BrE: | Shall I call a taxi? |
| AmE: | Should I call cab? |
BrE uses a lot ofquestion tags. AmE does not; instead it uses words like right and ok:
| BrE: | I'll park on the verge, shall I? |
| AmE: | I'll park on the shoulder, right? |
BrE can use a singular or plural verb for collective nouns while AmE uses only a singular verb:
| BrE: | The team are playing badly. |
| AmE: | The team is playing badly. |
In informal speech, AmE sometimes useadverbs without the -ly ending:
| BrE: | Autumn was really cold this year. |
| AmE: | Fall was real cold this year. |
With double imperatives beginning with go, AmE sometimes drops the joining and:
| BrE: | Go and open the door. |
| AmE: | Go open the door |
|
To fall in love | ||
و مگذار مرا به که و مه
این روزها رشت تجلی واقعی پاییز است........دویدن های مردم زیر باران در امتداد خیابان که گمان می کنند اگر زیر باران بدوند کمتر خیس می شوند...کودکان از مدرسه برگشته .....چتر های رنگ و وارنگ ...لباسهای از صندوق در آمده که گاهی بوی نفتالین برخاسته از لباس بغل دستی ما را می برد به دوران بچگی و صندوقچه ی مادربزرگ.... و خواهرم( فدای قلب مهربانش شوم) که دغدغه ی پالتوی نو امسال برایش از اوائل پائیز آغاز گشته.....
پیوست:
"یکی از دغدغه های دوران طفولیتم این بود که خدا چطور یادش می ماند که هر سال سر تاریخ مشخصی هوا را گرم کند و سر زمان مشخصی هوا را سرد....هنوز هم همان دغدغه با من است......واقعا خدا با این همه کاری که دارد چطور یادش می ماند؟؟؟!!!!"
Abraham Lincoln’s letter to his son’s Head Master
,
Respected Teacher
My son will have to learn I know that all men are not just, all men are not true. But teach him also that for ever scoundrel there is a hero; that for every selfish politician, there is a dedicated leader. Teach him that for every enemy there is a friend.
It will take time, I know; but teach him, if you can, that a dollar earned is far more valuable than five found.
Teach him to learn to lose and also to enjoy winning.
Steer him away from envy, if you can.
Teach him the secret of quite laughter. Let him learn early that the bullies are the easiest to tick.
Teach him, if you can, the wonder of books.. but also give him quiet time to ponder over the eternal mystery of birds in the sky, bees in the sun, and flowers on a green hill –side.
In school teach him it is far more honourable to fail than to cheat.
Teach him to have faith in his own ideas, even if every one tells him they are wrong.
Teach him to be gentle with gentle people and tough with the tough.
Try to give my son the strength not to follow the crowd when every one is getting on the bandwagon.
Teach him to listen to all men but teach him also to filter all he hears on a screen of truth and take only the good that comes through.
Teach him, if you can, how to laugh when he is sad. Teach him there is no shame in tears. Teach him to scoff at cynics and to beware of too much sweetness.
Teach him to sell his brawn and brain to the highest bidders; but never to put a price tag on his heart and soul.
Teach him to close his ears to a howling mob… and to stand and fight if he thinks he’s right.
Treat him gently; but do not cuddle him because only the test of fire makes fine steel.
Let him have the courage to be impatient, let him have the patience to be brave. Teach him always to have sublime faith in himself because then he will always have sublime faith in mankind.
This is a big order; but see what you can do. He is such a fine little fellow, my son.
Abraham Lincoln
برگرفته از www.parsavaghef.blogfa.com
فردا اول مهر ماست سالها پیش در چنین شبی من معمولا دفتر های فانتزی زیبایی رو که چند روز قبل با خواهرم به دقت انتخاب کرده بودیم رو در کیف نویی که بوی خوب تازگی می داد می ذاشتیم.لباسها مرتب کنار تختخوابمون چیده شده بودو صبح زود با اولین صدای زنگ ساعت از تختخواب میپریدیم و آماده بسوی مدرسه..................چقدر زود این لحظه ها تمام شد و من هیچ وقت حتی در زمان دانشگاه و حتی الان نتونستم اون رو دوباره تجربه کنم.
خوش بحال مدرسه ای ها ا ا ا .......
عابران در گذرند
برگها می ریزند
به گمانم فصل پاییز رسید...........
آن روزها رفتند
آن روزهاي خوب
آن روزهاي سالم سرشار
آن آسمان هاي پر از پولک
آن شاخساران پر از گيلاس
آن خانه هاي تکيه داده در حفاظ سبز پيچکها
- به يکديگر
آن بام هاي بادبادکهاي بازيگوش
آن کوچه هاي گيج از عطر اقاقي ها
آن روزها رفتند
آن روزهايي کز شکاف پلکهاي من
آوازهايم ، چون حبابي از هوا لبريز ، مي جوشيد
چشمم به روي هرچه مي لغزيد
آنرا چو شير تازه مينوشد
گويي ميان مردمکهاي
خرگوش نا آرام شادي بود
هر صبحدم با آفتاب پير
به دشتهاي ناشناس جستجو ميرفت
شبها به جنگل هاي تاريکي فرو مي رفت
آن روزها رفتند
آن روزهاي برفي خاموش
کز پشت شيشه ، در اتاق گرم ،
هر دم به بيرون ، خيره ميگشتم
پاکيزه برف من ، چو کرکي نرم ،
آرام ميباريد
بر نردبام کهنه ء چوبي
بر رشته ء سست طناب رخت
بر گيسوان کاجهاي پير
وو فکر مي کردم به فردا ، آه
فردا
حجم سفيد ليز .
با خش خش چادر مادر بزرگ آغاز ميشد
و با ظهور سايه مغشوش او، در چارچوب در
- که ناگهان خود را رها ميکرد در احساس سرد نور -
وطرح سرگردان پرواز کبوترها
در جامهاي رنگي شيشه.
فردا ...
گرماي کرسي خواب آور بود
من تند و بي پروا
دور از نگاه مادرم خط هاي با طل را
از مشق هاي کهنه ء خود پاک مي کردم
چون برف مي خوابيد
در باغچه ميگشتم افسرده
در پاي گلدانهاي خشک ياس
گنجشک هاي مرده ام را خاک ميکردم
آن روزها رفتند
آن روزهاي ذبه و حيرت
آن روزهاي خواب و بيداري
آن روزها هر سايه رازي داشت
هر جعبهي صندوقخانه ء سر بسته گنجي را نهان ميکرد
هر گوشه، در سکوت ظهر ،
گويي جهاني بود
هرکس از تاريکي نمي ترسيد
در چشمهايم قهرماني بود
آن روزها رفتند
آن روزهاي عيد
آن انتظار آفتاب و گل
آن رعشه هاي عطر
در اجتماع اکت و محجوب نرگس هاي صحرايي
که شهر را در آخرين صبح زمستاني
ديدار ميکردند
آوازهاي دوره گردان در خيابان دراز لکه هاي سبز
بازار در بوهاي سرگردان شناور بود
در بوي تند قهوه و ماهي
بازار در زير قدمها پهن مشد ، کش ميامد ، باتمام
لحظه هاي راه مي آمخت
و چرخ ميزد ، در ته چشم عروسکها
بازار مادر بود که ميرفت با سرعت به سوي حجم
هاي رنگي سيال
و باز ميامد
با بسته هاي هديه با زنبيل هاي پر
بازار باران بود که ميريخت ، که ميريخت ،
که ميرخت
آنکس که بداند، و بداند که بداند ، اسب شعف از گنبد گردون برهاند …
آنکس که بداند و نداند که بداند ، بیدار کنیدش که شبی خفته نماند …
آنکس که نداند و بداند که نداند ، لنگان خرک خویش به منزل برساند …
آنکس که نداند و نداند که نداند ، در جهل مرکب ابدالدهر بماند ...
Cognitive linguistics is characterized by adherence to three central positions. First, it denies that there is an autonomous linguistic faculty in the mind; second, it understands grammar in terms of conceptualization; and third, it claims that knowledge of language arises out of language use
Cognitive linguists deny that the mind has any module for language-acquisition that is unique and autonomous. This stands in contrast to the stance adopted in the field of generative grammar. Although cognitive linguists do not necessarily deny that part of the human linguistic ability is innate, they deny that it is separate from the rest of cognition. They thus reject a body of opinion in cognitive science which suggests that there is evidence for the modularity of language. They argue that knowledge of linguistic phenomena — i.e., phonemes, morphemes, and syntax — is essentially conceptual in nature. However, they assert that the storage and retrieval of linguistic data is not significantly different from the storage and retrieval of other knowledge, and that use of language in understanding employs similar cognitive abilities to those used in other non-linguistic tasks.
Departing from the tradition of truth-conditional semantics, cognitive linguists view meaning in terms of conceptualization. Instead of viewing meaning in terms of models of the world, they view it in terms of mental spaces.
Finally, cognitive linguistics argues that language is both embodied and situated in a specific environment. This can be considered a moderate offshoot of the Sapir–Whorf hypothesis, in that language and cognition mutually influence one another, and are both embedded in the experiences and environments of its users.
You cant own anything . "My" is a dream when GOD takes all of "yours" just in a second
فعل های وجهی یکی از ابزارهای بیان وجه هستند که در بعضی زبان ها، از جمله زبان فارسی، از آنها استفاده می شود. سه فعل بایستن، شدن و توانستن فعل های وجهی زبان فارسی هستند که برای بیان سه وجه برداشتی، درخواستی و توانمندی، که سه نوع وجه اصلی هستند، و دو درجه امکان و الزام، که به عنوان درجات وجه مطرح می باشند، به کار می روند. بررسی ها نشان می دهد که در زبان فارسی تنها فعلی که برای درجه الزام در هر سه وجه برداشتی، در خواستی و توانمندی به کار می رود فعل بایستن است و درجه امکان توسط دو فعل توانستن و شدن بیان می شود.
"آخه اینم شد سوال واسه مصاحبه ی دکتری؟!!!"
Plato's problem is the term given by Noam Chomsky to the gap between knowledge and experience. It presents the question of how we account for our knowledge when environmental conditions seem to be an insufficient source of information. It is used in linguistics to refer to the "argument from poverty of the stimulus" (APS). In a more general sense, Plato’s Problem refers to the problem of explaining a "lack of input." Solving Plato’s Problem involves explaining the gap between what one knows and the apparent lack of substantive input from experience (the environment). Plato's Problem is most clearly illustrated in the Meno dialogue, in which Socrates demonstrates that an uneducated boy nevertheless understands geometric principles
.
عده ای مثل قرص جوشانند؛ در لیوان آب كه بیاندازیشان طوری غلیان كرده و كف می كنند كه سر می روند اما كافی است كمی صبر كنی بعد می بینی كه از نصف لیوان هم كمترند.
دکتر علی شریعتی
Tomorrow is a big day for me
please pray for me
دكتر رنه دكار از دانشگاه هاروارد كاليفرنيا از سال 1979 روي 3000 كودك در داخل رحم كار كرده و آنها را بعد از به دنيا آمدن زير نظر داشته است .او به چهار نتيجه زير در مورد كودكاني كه در رحم روي آنها كار شده رسيده:
1. زمان بندي: زمان حساس از 5 ماهگي شروع و تا 2 سالگي ادامه مي يابد، در صورتيكه اين زمان از دست رود ديگر قابل جبران نيست مثلا كودك در زمان تولد چشمهايش را باز ميكند و تصاوير و نور باعث ميشود قسمت خاص ديدن تصاوير در مغز فعال شود اگر يك هفته بعد از تولد چشم كودك را ببنديم و هيچ نوري به آن نرسد هيچ ييامي از چشم به مغز مخابره نميشود و كودك تا ابد كور خواهد بود !!! اين كوري نه به خاطر ضعف يا مشكل چشم بلكه به خاطر از بين رفتن سلول هاي نرون و مغز در قسمت بينايي است.
حال چيزهايي مثل درك موسيقي /ادبيات /سخنراني /رياضي/زبان دوم و...... هم همين حالت را دارد اگر زمان آن از دست برود ديگر قابل جبران نيست.
2.جهت گيري:كودكاني كه آموزش هاي جنيني گرفته اند بهتر با جهان خارج ارتباط برقرار ميكنند.
3.تحرك:كودكان آموزش ديده كنترل بيشتري روي حركات خود دارند.
4.احساسات:كودكان آموزش ديده آرامتر، هوشيارتر و شادتر ديده شده اند.
كمتر از دو هفته بعد از تشكيل نطفه آن بخش از سيستم عصبي جنين كه مربوط به قوه جاذبه و تعادل در فضا است يعني سيستم گوش داخلي شكل ميگيرد. همين سيستم هماهنگي بين حركات مادر و جنين را ايجاد ميكند. اگر مادر برقصد جنين نیز تغيير وضعيت -سرعت و جهت حركت مادررا احساس ميكند و ميكوشد كه با آن موازنه ايجاد كند. اگر شما برقصيد جنين شما خواه يا ناخواه ناگزير به رقص است .به همين دليل يوگا يكي از راههاي خوب براي تحريك سيستم عصبي كودك است.
در هنگام تولد شنوايي كامل ترين حس جنين است و سلول هاي شنوایي كاملا شكل گرفته اند . جنين از 18 هفتگي ميشنود،در 28 هفتگي نسبت به صدا واكنش و حتي عكس العمل عضلاني نشان ميدهد. يكي از اولين علايم شنوايي در جريان پخش موسيقي براي جنين هاي 4 تا 5 ماهه در زايشگاه مادران لندن به اثبات رسيد.موسيقي بتهوون -برامس- راك تند آنها را بيقرار ميكرد و موسيقي ويوالدي و موتزارت به آنها آرامش ميداد.
جنين ها به ما ميگويند كه از صداهاي خيلي بلند خوششان نميآيد ولي نه آنكه خواستار سكوت باشند.
در گريه نگاري از نوزادان دكتر هنري ترابي در استكهلم كشف كرد كه نوازادان در نوع گريه خود داراي لهجه هستند كه آنرا از گويش مادر در هنگام حاملگي مي آموزند.
در دوران حاملگي جنين براي شنيدن صداي مادر مجهز تر است چون صداي مادران ريز تر است و صداي پدران بم تر .بخش هاي مربوط به شنيدن صداهايي با فركانس بالاتر تا پيش از تولد كاملا رشد كرده اند ولي بخشهاي شنيدن صداهاي بم تا قبل از سن بلوغ به درستي تنظيم نميشوند.
جنين به دو وسيله ميشنود
1.رساناي هوايي (صوت از خارج وارد بدن شود و شنيده شود)
2.رساناي استخواني ( لرزه هاي صوت از طريق حلق و ناي از طريق اعضاي داخلي به جنين ميرسد و رحم اتاقك صدا تبديل ميشود.
جنين بيشتر از طريق رساناي استخواني ميشنود پس هر چه مادر ميگويد براي جنين مفهوم تر است .
پدر هاي عزيز براي صحبت كردن با جنین بايد دهان را در نزديكي شكم مادر قرار دهند و شمرده و زير صحبت كنند. اگر صداي شما خيلي زير -خشمگين -اضطراب آور باشد ممكن است كودك ياد بگيرد از آن بترسد يا آنرا تكرار كند. ليكن بيشترين صدايي كه جنين شما ميشنود صداي قلب شماست.شما با آرامش خود صدايي ملايم را براي او ايجاد ميكنيد ولي اگر دايما مضطرب باشيد كودك از طريق صداي قلب و هماهنگي با ترشح آدرنالين در خون شما دايما مضطرب است .جنين از صداهاي ناگهاني مثل خوردن در به هم و .... به شدت ميترسد .
از هفته 18 به بعد با همسرتان دعوا نكنيد چون جنین ميشنود و تحقيقات نشان داده ضربان قلب جنین در هنگام دعواي پدر و مادر تا 2 برابر شده، حتي گزارش سقط جنين پس از دعواي سخت هم شده است.
نظریه بهینگی با انتشار کتاب «نظریه بهینگی: تعامل محدود در دستور زایشی» (1993) پا به عرصه وجود نهاد. کتاب مزبور نتیجه تحقیقات و رویکرد جدید آلن پرینس (استاد زبانشناسی دانشگاه راجرز) و پاؤل اسمولنسکی (استاد زبانشناسی شناختی دانشگاه جان هاپکینز) است.
در واجشناسی زایشی، چنین مطرح شده است که توالی آوایی زیرساختی را با استفاده از قواعد گشتاری به روساخت تبدیل میکند و برونداد (output) آن صورت آوایی یا phonetic form است که سخنگویان زبان به صورت عینی آن را تولید میکنند. در این نظریه گشتار (transformation) نقش مهمی دارد چرا که برای تبدیل ژرفساخت به روساخت به گشتارهایی نیاز است. در نظریه زایشی، دستوری در ذهن سخنگویان یک زبان از بدو تولد وجود دارد که با کمک آن بدون آن که فرد نیازمند باشد بیشمار جمله را در ذهن بسپرد، با قواعد محدودی بیشمار جمله را تولید میکند. علاوه بر قواعد نحوی که به این تولید جملات کمک میکند قواعد واجی نیز در ذهن بشر به طور ذاتی وجود دارد که به شکل گیری صورت آوایی که در فوق قید شده کمک میکنند. این قواعد نه بر روی آواها که بر روی مختصههای آوایی (Features) اعمال میشود. در زبانشناسی زایشی چامسکی و هله، این مختصههای ممیز (distinctive features) با استفاده از مفهوم مثبت و منفی (+ -)که نشاندهنده داشتن یا نداشتن یک مختصه است ارزشگذاری شدهاند. در نظریه زایشی چامسکی و هله، هر مدخل قاموسواژهای (lexical entry یعنی هرکدام از اعضای lexica که در ذهن سخنگویان یک زباناست) از لحاظ واجی دارای توالی خطی از این مختصهها میباشند. یعنی هر lexical entry از مختصههای واجی تشکیل شده است. در اینجا باید اشاره کنیم که در واجشناسی چامسکی این توالی خطی است. اما در نظریههای بعدی مانند واجشناسی خودزنجیری (auto-segmental phonology)، واجشناسی واژگانی (Lexical Phonology)، و نظریه بهینگی خطیبودن دیگر از میان میرود و نظریههای مزبور به مسئله توالی غیر خطی اشاره دارند.
گفتیم هر قاموسواژه (واژهی قاموسی یا lexeme) که در ذهن سخنگویان زبان است دارای یک صورت ژرفساختی یا underlying form است. تعدادی قاعده که قواعد حساس به بافت یا context – sensitive هستند روی این صورت ژرفساختی اثر میکنند و باعث میشود که آن قاموسواژه صورتی آوایی نهایی را بگیرد که یک سخنگو آن را تولید میکند.
نظریه بهینگی برای اولین بار در مقالهای اثر آلن پرینس و پاؤل اسمولنسکی (Smolensky) در سال 1991 در همایش واجشناسی دانشگاه آریزونا مطرح شد. همچنان که تاکید نمودم، نظریه بهینگی لزوماً برای واجشناسی نبوده است، اما تاثیر آن بر واجشناسی شگرف بوده است.
پس نظریه بهینگی برای کشف این تعمیمهای واجی که همان قواعد جهانی واجی است از نشانداری استفاده میکند. مفهوم نشانداری اولین بار توسط نیکلای تروبتسکوی (1939) در مکتب پراگ برای واجشناسی مطرح شد. در زبان میتوان صورتهای نشاندار از بینشان را از هم تفکیک کرد. اما کدام صورت زبانی نشاندار است و کدام صورت بینشان. در واجشناسی، وقتی دو واج متقابل مثل [t d] یعنی ت و د را بررسی میکنیم میبینیم که /t/ [+ انسدادی]، [+ دندانی]، و [- واکدار] است. حال d نیز همین مختصهها را دارد تنها با این تفاوت که d واکدار است یعنی [+ واکدار]. در اینجا آن واجی که در بین دو واج متقابل یک مختصه کمتر دارد بینشان محسوب میشود. در معناشناسی هم همین حالت است. گوسفند به نسبت قوچ از مولفهی [+ نر] یا [- ماده] برخوردار نیست. پس یک مختصه به نسبت قوچ کمتر دارد. پس قوچ نشاندار و گوسفند بینشان محسوب میشود.
محدودیت به زبان ساده یعنی یک قاعده کلی که مانع از اِعمال قواعد یا فرآیندهایی خاص میشود. برای مثال یک آوا یا یک واکه نمیتواند به طور همزمان هم [+ واکدار] و هم [+بیواک] باشد. این محدودیت را محدودیت همزمانی میگویند. نشانداری نیز یکی از محدودیتهاست چنانکه سخنگویان یک زبان تمایل دارند تا از ساختهای بینشان استفاده کنند تا از الگوی اقتصاد زبان پیروی نمایند. یعنی کمکوشی.
دو نوع محدودیت در واجشناسی بهینگی مطرح میشود که عبارتند از 1- محدودیت نشانداری. نشانداری پیشتر توضیح داده شد و برای تشخیص عنصر نشاندار یا بینشان ملاکهایی مانند دارا بودن مختصه و یا عدم آن، همچنین فراوانی یک عنصر زبانی به نسبت باقی عناصر متقابل ارائه شده است.
محدودیت دوم عبارت است از محدودیت پایایی (وفاداری) یا Faithfulness: در اینجا به اختصار باید گفت منظور از پایایی یا وفاداری به معنای آن محدودیتی است که مانع از تبدیل A به B میشود چون در این صورت فاصله بین A و B زیاد میشود. اگر بخواهیم این مفهوم را عینی تر و ملموس تر کنیم باید بگویم این محدودیت بر واجهای زیرساختی اعمال میشود و مانع از هرگونه تغییر در آن واج زیرساختی میشود نتیجه هم این میشود که واج روساختی به همان صورتِ واج زیرساختی باقی میماند و دستخوش هیچگونه تغییری نمیشود.
در نظریه بهینگی Generator که بدان در فارسی مولد میگویند این وظیفه را دارد که بین یک درونداد و چندین گزینه رابطه برقرار کند.
وظیفه مولد چیست؟ ایجاد ارتباطی ریاضی بین درونداد یا همان زیرساخت واجی و تعدادی گزینه که میتواند بینهایت گزینه باشد. در اینجا میخواهیم این ارتباط را به صورت ریاضیوار و فرمولی نشان بدهیم. فرض کنید که GEN نشانگر مولد باشد و Input نشانگر درونداد، و Cand نشاندهنده گزینه. در این صورت خواهیم داشت:
GEN (Input) = {Cand1, Cand2, …}
درونداد که با کمک Input نشان داده شده است میتواند هر واژه ذهنی باشد، و Cand یا گزینهها هم هر صورت واجی ممکنی که میتوان به این درونداد اختصاص داد. در زیر این مسئله توضیح داده میشود.
میدانیم سخنگویان یک زبان دارای یک Lexica یعنی واژگان ذهنی هستند. مولد به هرکدام از واژههای زبان صورت آوایی مختلفی را میدهد که ممکن است آن واژه ذهنی در عمل با کمک آن صورت آوایی توسط سخنگو تولید شوند. برای مثال طبق مثالی که در کتاب دکتر بیجنخان آمده صفحه 36 که باید آن را کامل توضیح بدهی، واژه گل ممکن است تحت شرایط مختلف گزینههای آوایی مختلفی را به خود بگیرد و تنها یک تلفظ از آن وجود ندارد. اینها یعنی این گزینهها امکانات متعددی است که گل میتواند تحت شرایط مختلف به صورتهای مختلفِ ممکن بیان شود. برای مثال اگر قبل از واژه گل یک کلمه دیگر بیاید، و آخرین واج از این واژه که قبل از «گُل» آمده است بیواک باشد، این بیواکی بر واج /g/ در gol تاثیر میگذارد و باعث میشود که واج /g/ واکرفته شود. یعنی عملاً واکخود را از دست بدهد. پس این یک گزینه ممکن است که مولد برای واژه ذهنی گُل در نظر میگیرد. گزینههای متعدد دیگری هم هست که همین مولد (generator) به درونداد اختصاص میدهد.
مولدِ گزینههای آوایی همچنان که از اسم آن پیداست مثل یک دستگاه و ماشین عمل میکند. یک درونداد دارد، برای آن گزینههای ممکن را تولید میکند تا در شرایط مختلف استفاده شود.
به مثال گُل توجه کنید. /gol/ که یک درونداد است یعنی صورت واجی زیرساختی را میتوان به چندین گزینه آوایی مختلف اختصاص داد. پس فرمول فوق به شکل زیر میشود:
به صفحه 37 کتاب بیجنخان رجوع کن که مثال آن را در وسط صفحه آورده است.
تا اینجا متوجه شدیم که وظیفه مولد چیست: اختصاص صورتهای آوایی ممکن که به آن گزینههای آوایی میگویند به درونداد که همان زیرساخت واجی باشد. اما باید دید ویژگیهای مولد (generator) چیست؟ ویژگیهایی که در زیر میآید برمبنای کتاب دکتر بیجنخان است که او نیز از مککارتی نقل قول کرده است. مککارتی کسی است که بعدها با پرینس به همکاری پرداخت و به بسط نظریه بهینگی در اثر این همکاری پرداخت. مولد ساز و کار جهانی دارد. یعنی عملکرد آن برای یک زبان خاص نیست و عملکرد همگانی یا universal دارد. این یعنی مولد برای هر درونداد گزینههای مشخصی را ارائه میکند.
1- گزینههایی که مولد عرضه میکند، دقیقاً به ساخت واجی درونداد وابستهاند.
2- گزینههایی که مولد عرضه میکند، در اثر فرآیندهای واجی جهانی یا universal که عبارتند از همگونی، ناهمگونی، حذف، درج و تکرار به وجود میآیند. پس مولد برای آن که گزینهها را برای یک برونداد خاص تولید کند از فرآیندهای واجی استفاده میکند. این فرآیندهای واجی مختص یک زبان خاص نیستند و تنها در یک یا چند زبان محدود وجود ندارند، بلکه جزء جهانیهای زبان هستند و در تمامی زبانها وجود دارند.
3- فرآیندهای واجی جهانی که در بالا اشاره کردم و مولد از آنها برای تولید گزینههای یک برونداد استفاده میکند قابلیت recursion یا برگشتپذیری دارند. این برگشت پذیری به مولد کمک میکند تا بینهایت گزینه برای یک درونداد تولید کند برای مثال مولد /gol/ میتواند بینهایت گزینه را به این درونداد اختصاص بدهد. این خاصیت مولد یعنی قابلیت تولید بینهایت صورت آوایی که همان گزینهها باشند، شمول (inclusivity) یا آزادی تجزیه (freedom of analysis) نامیده میشود.
پس باید این را در نظر داشته باشیم که مولد دارای قابلیت خاصی است که به آن اجازه میدهد بینهایت گزینهرا در عمل به یک درونداد اختصاص بدهد. برای همین /gol/ تمام امکانات آوایی را در نظر میگیرد و با کمک فرآیندهای واجی مختلف صورتهای آوایی ممکن را تولید میکند و به /gol/ اختصاص میدهد.
ارزیاب: پیش از شروع بحث چیزی به نام «ارزیاب» (Evaluator) باید توجه داشت که زبانشناسی صورتگرا رویکردی ریاضیگونه دارد. چنانکه چامسکی وقتی مفاهیم نحوی را مطرح میکند برای بازنمود این مفاهیم نحوی از فرمولهای نحوی ریاضیوار استفاده میکند. در نظریه بهینگی هم از این نگرش مبرا نیستیم. با توجه به این امر به تعریف ارزیاب میپردازیم.
طبق کتاب بیجنخان، ارزیاب یک تابع ریاضی چند به یک است. این تابع ریاضی از دو محدودیتی که قبلاً اسم برده شده یعنی محدودیتهای پایایی (وفاداری) و نشانداری استفاده میکند تا گزینههایی را که دستگاه مولد (Generator) برای درونداد برساخته است، مورد ارزیابی قرار دهد و یکی از آن گزینهها را که به درونداد مزبور اختصاص داده شده است، انتخاب کند و به آن درونداد اختصاص بدهد.
اینجاست که متوجه میشویم محدودیتها چگونه در کنار قواعد موجود واجی در واجشناسی بهینگی عمل میکنند و چرا به نظریه بهینگی یک نظریه محدودیت – بنیاد میگویند. دلیل استفاده از این محدودیتها (یعنی محدودیت پایایی و نشانداری) است در تخصیص یک گزینه بهینه (Optimal Candidate) برای یک درونداد. چون میدانیم که نمیتوان بدون هیچگونه قید و بند و محدودیتی هرکدام از گزینههای موجود برای یک درونداد واجی را در هر بافتی و تحت هر شرایطی استفاده کرد.
دستگاه ارزیاب یا همان evaluator از دو محدودیت پایایی (وفاداری faithfulness) و نشانداری (markedness) استفاده میکند تا گزینه بهینه را که همان برونداد بهینه باشد پیدا کند. پس اینجاست که برونداد (output) که همان روساخت واجی باشد بدست داده میشود.
نکته مهم هم در اینجا آن است که این محدودیتهایی که ارزیاب از آن ها استفاده میکند محدودیتهای جهانی یا universal هستند. فقط مسئله اینجاست که در هر زبانی ترتیب آنها با هم فرق میکند. (ر.ک. ص. 38 از کتاب بیجنخان).
تقریباً اینجاست که داریم متوجه میشویم چرا به این نظریه نظریه بهینگی یا optimality میگویند. وقتی به وظیفه ارزیاب دقت میکنیم میبینیم که این دستگاه ارزیابی به دنبال یافتن گزینه بهینه یا optimal candidate است. این گزینه بهینه همان برونداد بهینه است. برای یافتن این برونداد بهینه هم ارزیاب میآید و از محدودیتهای پایایی و نشانداری استفاده میکند و برای این کار باید این محدودیتها را به روش مناسبی مرتب کند. یعنی ترتیب محدودیتها در ارزیابی از اهمیت خاصی برخوردار است.
اگر ما یک درونداد یعنی یک واژه داشته باشیم، و به مولد بدهیم، مولد برای این درونداد میتواند بیشمار گزینه یا Candn تولید کنند که صورتهای آوایی ممکن است. حال تعداد بیشماری هم محدودیت وجود دارد که آن را با Cn نشان میدهیم یعنی n تعداد گزینه. این صورتهای آوایی طبق شرایط این محدودیتها بررسی میشوند. ارزیاب میآید و از محدودیتهای موجود استفاده میکند و صورتهای آوایی را با این محدودیتها و شرایط آنها مقایسه میکند. هرکدام از این صورتها که گزینههای موجود آوایی باشند بیشتر و بهتر و بهینه تر با شرایط محدودیتها مطابقت داشته باشند و کمتر از این شرایط تخطی کرده باشند، به عنوان گزینههای بهینه انتخاب میشود.
اما، اما باید توجه کرد که بهینگی یک امر نسبی است. یعنی چه؟ یعنی این که عدم تخطی از شرایط محدودیتها قطعی و مطلق نیست. یک گزینه بهینه تا حدی منطبق با شرایط محدودیتهاست و صد درصد انطباق وجود ندارد به همین دلیل بهینگی که طبق کتاب بیجن خان صفحه 39 بند 2 همان خوشساختی است، یک مفهوم نسبی است. پس، هیچبرونداد بهینهای لزوماً به طور مطلق خوشساخت نیست.
چامسکی، در سطح جمله متوقف مانده وقتی از معنا بحث میشود، فقط معنای گزارهای و
تحتاللفظیاست. معنایی که میتوان صدق و کذب آن را تعیین کرد. رویکرد رقیب آن مبتنی بر
فلسفه تجربهگرایی است. واحد مطالعه زبان را متن و گفتمان میداند.
این تفکر داروینیست است و معتقد است که زبان محصول تکامل است اما رویکرد چامسکی
معتقد است که زبان محصول پیدایش است. این رویکرد تحلیل گفتمان از جهان شروع میکند.
به گزارش همشهری آنلاین در ابتدای این نشست دکتر فردوس آقاگلزاده، مؤلف این اثر، دلیل
رویکردش را به چنین عنوانی مطرح کردن تحلیل گفتمان انتقادی در جامعه فارسیزبان دانست و
تصریح کرد: تحلیل گفتمان انتقادی، بحث تحلیل گفتمان را یک سطح ارتقا میدهد.
یعنی اگر تحلیل گفتمان را سطح توصیف بدانیم، آن را به سطح تفسیر و تبیین میرساند و ضمن
توصیف و تفسیر متن، به این سؤال پاسخ میدهد که چرا از میان گزینههای ممکن زبانی باید این
متن را انتخاب کرد و در طی یک واقعه مشخص چرا اشخاص از عبارات زبانی و دستوری
خاصی استفاده میکنند. تحلیل گفتمان انتقادی این چراها را کمتر به نویسنده مرتبط میکند. بلکه
بنگاهها و مراکزی که این مجموعه را اداره میکنند و فرد هم جزئی از آن است، این متن را رقم
میزند. در اصل میگوید تولید و فهم متن با عوامل بافتهای کلان یعنی تاریخ، ایدئولوژی،
جامعه، فرهنگ و قدرت مرتبط است.
از سوی دیگر نگاه انتقادی آن معطوف به سویهایاست که زبان را آینه شفافی میداند که مفاهیم
و اندیشهها را منتقل میکند. تحلیل گفتمان انتقادی بر این باور است که زبان بر خلاف این
تعریف مثل آینه یا شیشه ماتیاست که حقایق را در بسیاری موارد تحریف میکند.
وی درخصوص تألیف این اثر گفت: این اثر رساله دکتری من است که با کاستن و افزودن به این
صورت درآمدهاست. در اصل این یک کار تألیفی نیست و یک کار تحقیقی است. به همین دلیل
فصل اول این کتاب به تحقیق دانشگاهی شباهت دارد تا یک کتاب تحلیلی.
در این کتاب من از تحلیل گفتمان انتقادی قدری پا را فراتر نهادم. معتقدم که ابزار شناخت و
شناخت افراد و گروههاست که باعث تولید متن و فهم متن و تنوع در متن میشود. به همین دلیل
و برای آزمودن این امر، مجموعه متونی از یک موضوع ثابت را انتخاب کردم.
فرضیه من این بود که با توجه به اینکه آنها جهانبینیهای مختلفی دارند و با تأکیدی که میکند،
ابزار شناخت آنها متفاوت است. این متون را از نظر زبانشناسی بررسی کردم و به اندازه کافی
شواهد وجود داشت که بیانگر این بود باید نه تنها ایدئولوژی که لایههای بالاتر را در نظر بگیریم.
و نه تنها جهانبینی که شناخت و ابزارهای شناخت است که باعث تولید و درک متن میشود.
دبیر مقدم؛ سه انقلاب د رتاریخ زبانشناسی
پس از آن دکتر محمد دبیر مقدم با اشاره به سه انقلابی که در تاریخ زبانشناسی رخ دادهاست و
همچنین انقلاب چهارمی که برخی به آن باور دارند، خاطر نشان کرد: آنچه به عنوان شروع
انقلاب اول در تاریخ زبانشناسی ثبت و ضبط شده، به 1786 باز میگردد و خطابه معروف
حقوقدان انگلیسی، ویلیام جونز، که وقتی متون سانسکریت را با فارسی باستان و لاتین مقایسه
کرد، شباهتهای فراوانی بین این متون یافت و معتقد شد که این زبانها از یک منشا واحدی که
زبان هند و اروپایی مادر است، سرچشمه گرفتهاست. این شروع انقلاب اول در تاریخ
زبانشناسیاست.
متعاقب آن بحث سرنوشت زبانها، خانواده زبانها و اینکه این زبانها از چند گروه سرچشمه
گرفتند، شروع شد و این اولین انقلاب در تاریخ زبانشناسی ذیل عنوان «تاریخگرایی» مطرح
شدهاست. در این دوره نگاه زبانشناسان معطوف به تحولات تاریخی و به اصطلاح "در زمانی"
بود و تبیین هر پدیده زبانی را با توجه به گذشته میدیدند.
انقلاب دوم در تاریخ زبانشناسی با آرای دو سوسور آغاز میشود. زبانشناسی سوسور واکنشی
به تاریخگرایی و انقلاب نخست بود. سوسور پایهگذار ساختگراییاست. آنچه سوسور در این
بحث مطرح میکرد، توجه به وضعیت همزمانی است نه تبیینهای تاریخی. اما جوهره بحث
سوسور مبتنی بر مفهوم نشانه است.
نشانه از نظر سوسور واژه است و به یک معنا زبانشناسی سوسوری، واژه بنیاد است. او از دال
و مدلول که دو بخش عمده نشانه هستند، صحبت میکند. سوسور زبان را نظامی از نشانهها
میداند. این منظر سوسور به مدت پنجاه سال زبانشناسی را تحت تأثیر خود قرار داده بود.
عمده فعالیتهای زبانشناسی در دوره ساختگرایی که به نیمه اول قرن بیستم مربوط میشود به
صرف یا ساختواژه و نظام واجی و آوایی توجه داشت. البته در این دوره در مکتب پراگ
زبانشناسی متن مطرح شد. پس طلایهای از تحلیل گفتمان در مکتب پراگ دیده میشود. آن مکتب
به نقشگرایی و کارکردگرایی اعتقاد داشت.
امّا از این مکتب که بگذریم توجه طیف غالب آن دوره به واژه معطوف بود. در سنت
ساختگرایی امریکایی اصطلاح تحلیل گفتمان را، در سال 1952، هریس وضع کرد. انگیزه
تحلیل گفتمان در آن دوران کاری صرفاً ساختاری و مکانیکی بود.
در سال 1957 سومین انقلاب در تاریخ زبانشناسی رخ میدهد که با آرا و افکار چامسکی مطرح
میشود. انقلاب او از این نظر در خور توجه است که او زبانشناسی را نحو - بنیاد کرد و جمله
را واحد مطالعه برای زبانشناسی قرار داد. بنابراین زبانشناسی یک سیر تکوینی را طی کرد.
منظر غالب چامسکی از 1957 تا امروز در امریکای شمالی و رویکرد آن به نام زبانشناسی
زایشی، تفکر غالب است. این یکی از پارادایمهای مطرح در زبانشناسی امروز است.
این رویکرد اولاً در سطح جمله باقی ماندهاست و به سطح فراجمله نمیرود و ثانیاً به تفکر
عقلگرایی دکارتی معتقد است. یعنی بخشی از دانش زبانی ما در بدو تولد با ما به عرصه جهان
میآید. پس معتقد است برخی از ویژگیهای زبان، ذاتیاست.
انقلاب چهارم
امّا از حدود دهه شصت میلادی کسانی منظری را مطرح کردند که انقلاب چهارم در زبانشناسی
شدهاست. آنها تفکر پراگیها را احیا کردند که پارادایم رقیب زبانشناسی چامسکیاست. اگر
چامسکی به جمله بنیادی و منظر فلسفی عقلگرایی دکارتی معتقد است، این رویکرد چهارم
رویکردی کارکردگرا و نقشگراست که معتقد است واحد مطالعه زبان باید گفتمان باشد.
بنابراین این رویکرد به لحاظ فلسفی، تجربهگراست و معتقد است آنچه بالا قرار میگیرد، بافت
است. این رویکرد، زبانشناسی را با جامعهشناسی عجین میداند. اما رویکرد چامسکی زبانشناسی
را با روانشناسی و نهایتاً زیستشناسی مأنوس میشمارد. بنابراین دو پارادایم زبانشناسی امروز
به این دو خلاصه میشود.
رویکرد آخر این است که در انگاره ساخته شده، بافت بالاترین است. بافت عبارت از چیزی
است که بر یک شرایط گفتمانی محیط است یعنی بافت غیرزبانی و بازنمایی بافت را در سه
سطح معنایی در زبان بررسی میکند. پس این مدل از بافت شروع میکند. بافت تصویری است
که از جهان برمیداریم و ملکه ذهن ما میشود. وقتی این مفهوم قرار است که تبدیل به مفاهیم
زبانی شود، صحبت از چهار فرانقش به میان میآید. پس این فرانقشها در واقع معناشناسی
گفتمان بنیاد هستند.
این رویکرد میگوید هر جملهای که متعلق به یک متن است حتی اگر ساده باشد، همزمان سه
لایه معنایی را بر دوش خود حمل میکند: محتوا گزارهای (درمورد چه چیزی صحبت میشود)
، در بیان این محتوا به چه صورتی تعامل برقرار میشود؛ لایه معنایی سوم این است که این
جمله به عنوان سازه یک متن، چقدر به تشکیل متنیت کمک میکند.
این رویکرد و این انقلاب چهارم به زبان نگاهی گفتمان بنیاد دارد و هرگز جمله را به عنوان یک
واحد مستقل بررسی نمیکند و همیشه در متن بررسی میکند. درست است که به عنوان نمونه
اعلا و متعارف، واحد زبانی متن است اما این رویکرد معتقد است که حتی یک واژه هم میتواند
متن باشد. یعنی متن اندازه مشخصی ندارد.
وی در ادامه سخنان خود افزود: در این سالها سازوکارهای زبانی تشکیل متن، بسیار در
زبانشناسی کاویده شدهاست. تحلیل گفتمان به سازوکارهای زبانی تشکیل متن میپردازد و این که
چه ابزارهایی به جملههای زبان متنیت میبخشند.
خوانش فوکویی
فوکو خوانش دیگری را از بحث متن مطرح کرد. او معتقد بود که زبانشناسان تاکنون از
ابزارهای زبانشناختی تشکیل متن صحبت کردهاند اما به خدمت گرفتن این ابزارها به طور کامل
باعث میشود به لایههای معنایی دست یابیم اما لایههای معنایی دیگری هم در این متن هست که
تاکنون از چشم آنها دور ماندهاست.
این نظر فوکو به رویکردی در درون تحلیل گفتمان با عنوان CDA، زبانشناسی گفتمان انتقادی یا
تحلیل گفتمان انتقادی مطرح شد. فوکو معتقد بود هیچ متنی عاری از القائات ارزشی، روابط
قدرت و مولفههای فرهنگی نیست. اگر قرار است متنی تفسیر بشود ما باید درصدد یافتن این
لایههای معنایی نیز باشیم.
دکتر دبیر مقدم در خصوص دو تفکر غالب در زبانشناسی امروز یادآور شد: زبانشناسی زایشی
چامسکی، در سطح جمله متوقف مانده وقتی از معنا بحث میشود، فقط معنای گزارهای و
تحتاللفظیاست. معنایی که میتوان صدق و کذب آن را تعیین کرد. رویکرد رقیب آن مبتنی بر
فلسفه تجربهگرایی است. واحد مطالعه زبان را متن و گفتمان میداند.
این تفکر داروینیست است و معتقد است که زبان محصول تکامل است اما رویکرد چامسکی
معتقد است که زبان محصول پیدایش است. این رویکرد تحلیل گفتمان از جهان شروع میکند و با
بازنمایی آن در زبان و گستره جامعهشناسی آن را پی میگیرد.
درباره کتاب
دبیر مقدم درباره کتاب تحلیل گفتمان انتقادی گفت: این کتاب در حوزه تحلیل گفتمان انتقادی از
جمله کارهای محدودیاست که در این حوزه به زبان فارسی وجود دارد. به نظر کاری مغتنم و
ارزشمند است. تحلیل گفتمان انتقادی معتقد است که رد پای تاریخ، جهانبینی، ارزشها،
مؤلفههای اجتماعی - فرهنگی، در جای جای زبان مشهود است.
کار تحلیلگر متن این است که ورای این معانی که تحلیل گفتمان متعارف میدهد، برود و این
لایههای معنایی را نیز بگوید. یعنی کسی که در متون سیاسی و رسانهای کار میکند، باید به
خواننده این آگاهی را بدهد که چه متنی را میخواند و لایههای معنایی آنچه میخواند را بر او
آشکار میکند.
از منظر زبانشناسی اگر به این ادعای تحلیل گفتمان انتقادی نگاه کنم، در این موضعگیری که زبان
را به مؤلفههای تاریخی و اجتماعی و فرهنگی تقلیل بدهیم، تردید دارم.
کاشی: نگاه نقادانه نافی ارزشهای کتاب نیست
محمد جواد غلامرضا کاشی در ادامه مباحث مطرح شده به عنوان سخنران سوم این نشست
درخصوص تحلیل گفتمان و جایگاه این کتاب اظهار داشت: روش تحلیل گفتمان یک حوزه
میانرشتهای است و این میانرشتهای بودن بحث را چنان پیچیده میکند که از هر حوزهای که
وارد این قلمرو شوید حاصل کار حاصلی است که از جهت دیگر کاستی دارد. نگاه نقادانه من به
این اثر مطلقاً نافی ارزشهای این کتاب نیست.
در واقع ادبیاتی که در این کتاب در حوزه زبانشناسی جمعآوری کردهاند، در زبان فارسی کم
نظیر و فوقالعاده قابل استفاده است. اما نویسنده فقط به مباحث نظری بسنده نکرده است. دکتر
آقاگلزاده در فصل آخر مدعی نظریهای شدهاند و نقدی بر این ایدهها وارد و سنتز تازهای را وارد
و مدلی را عرضه کردهاند.
آخر کتاب هم نمونههایی از تحلیل گفتمان را ارائه کردهاند؛ اما احساس میکنم که هم آن مدل و
هم آن شیوههای تحلیل گفتمان باعث شده نویسنده از ابعاد دیگری از بحث غفلت کند. بیش از حد
به حوزه زبانشناسی تکیه کردهاند اما واقعا تحلیل گفتمان انتقادی فقط یک بعد زبانشناسی دارد.
اگر به حوزه زبانشناسی منحصر بشویم، این کاستیها هم اتفاق میافتد که شاید ابعادی از آن
گزافهگویی باشد.
این مدلی که ساخته شده بیانگر آن است که نویسنده متوجه ابعاد دیگری از بحث نبودهاند و اگر
توجه میکردند، آن مدل به این نحو نبود. الگوهایی از تحلیل گفتمان هم که عرضه شده، بسیار
کمتر از انتظاریاست که ما از یک تحلیل گفتمان داریم.
تحلیل گفتمان کارش بسیار جدیتر از آن است که در این کتاب عرضه شدهاست. در واقع کاری
که ایشان در این کتاب عرضه کردند به خوبی از یک پروژه تحلیل محتوا هم برمیآید.
به خصوص فنون پیشرفتهتر تحلیل محتوا هم راجع به ساختارهای زبانیاست و با بحثهای
زبانشناسی درآمیخته شدهاست. اما مطلقاً به آن نمیتوان تحلیل گفتمان گفت چراکه تحلیل گفتمان
افقهای بسیار دورتری را دنبال میکند. اصولاً تحقیقات کیفی چنین است و تحلیل گفتمان هم به
عنوان یکی از الگوهای تحلیل کیفی از این مشخصه بهرهمند است. در این کتاب مسئلهای نیست
که به آن اشاره نشده باشد اما اگر عمیقاً به آن ابعاد توجه میشد به نظر آن مدل به آن نحو ساخته
نمیشد.
بحران در فلسفه سوژه محور دکارتی
وی در ادامه سخنان خود در خصوص دلالت فلسفی مفهوم زبان گفت: دلالت فلسفی مفهوم زبان
یعنی برای چیزی به نام بینالاذهانیت بعد وجودشناختی و آنتولوژیک قائل باشیم بعد وجودشناختی
مفهوم بینالاذهانیت، مفهوم بسیار جدیایاست و پیشاپیش انقلاب بزرگی است که با فرگه در
حوزه انگلیسی و با سوسور در حوزه فرانسوی اتفاق افتاد، حالا هم به نوعی در پراگماتیسم
امریکایی و پیرس هم یافت میشود، فوقالعاده این نکته مهم است و دیگر ما با چیزی به نام
بینالاذهانیت سر و کار داریم.
بنابراین فلسفه سوژهمحور دکارتی، به یک معنا در قرن بیستم دچار بحران است. وقتی فلسفه
سوژه محور دکارتی را به حاشیه میبریم، مفاهیمی مثل حقیقت و عینیت و ذهنیت یا دیگر مطرح
نمیشوند و یا به یک معنای دیگر است و موضوعیت ندارند.
نویسنده در مدلی که طرح کردهاند گفتهاند این فلسفهها اینها را نادیده گرفته و باید توجه به آن
کرد. اما اینها را دیگر چگونه ببینیم بحث بسیار کلان و قدری است که در این کتاب به آن
اشارهای نشدهاست. به سادگی نمیتوان از کنار انقلاب بزرگی که در پرتو دلالت فلسفی مفهوم
زبان اتفاق افتادهاست، گذشت.
دکتر غلامرضا کاشی در خصوص تحولی که در علوم انسانی رخ دادهاست، تصریح کرد: بحث
دیگری در حوزه علوم انسانی اتفاق افتادهاست. کاملاً متأثر از تحول فلسفیاست و در فوکو به
نحوی سنتز جدیدی از این دو نوع تحول متولد میشود. علوم انسانی در یک دورهای تحت تأثیر
فلسفه است.
در واقع فلسفههایی که ناظر به بحث و تشریح علوم انسانی بودند فکر میکردند همان طور که از
یک منظر میتوانند راجع به کل عالم و کائنات بحث کنند، راجع به کل علوم انسانی هم میتوانند
بحث کنند. اما از زمانی که قرار شد علوم انسانی هم شکل بگیرد، مدل خود را از علوم طبیعی
گرفت. بنابراین آنچه علوم انسانی کم داشت که علوم تجربی داشتند، مفهوم فکت بود.
بنابراین دنبال فکتها در علوم انسانی گشتند و تک تک علوم انسانی درصدد یافتن فکتهای خود
شدند. مقصود از فکت این است که گویا همانطور که علوم تجربی موضوعی برای تحقیق دارند
که این موضوع کاملاً جنبه برون ذهنی دارد علوم انسانی هم موضوعی برای تحقیق دارد که این
موضوع بیرون ذهن است و فکر میکردند که میتوان علوم انسانی را بر امری بیرون از
ساختار ذهنی بنا کرد. اما تحت تأثیر انقلاب فلسفی، به نوعی بینالاذهانیت کلی علوم انسانی را
دچار بحران کرد.
البته این بحران به علوم تجربی هم سرایت کردهاست. معلوم شد که اصلاً در علوم انسانی فکتی
وجود ندارد و هیچ علم انسانی را نمیتوان بر مبنای چیزی که بیرون ذهن است، بنا کرد.
همواره عین در پرتو این بینالاذهانیت ساخته شدهاست. این بود که مفهوم جدیدی جانشین فکت شد
و تلاش شد که مبنای تازهای برای علوم انسانی تأسیس کنند و آن مبنای تازه، معنا بود. معنا یعنی
اساساً هستی اجتماعی مبتنی بر منظومهای از معانی بنیادین و پیشینی که این معانی مطلقاً از
جنس آگاهی نیستند، بلکه شرط تحقق آگاهی و امری پیشاآگاهی هستند. بنابراین هرگز حوزه
آگاهی بشری نمیتواند آن معنا را فراچنگ بیاورد. Meaning یک معنای مقدمی بر هستی
انسانی دارد. بنابراین حیات اجتماعی و نوع سوژگی من همه در پرتو آن معنا است.
درباره آرای فوکو
وی در ادامه سخنان خود درخصوص آرای فوکو یادآور شد: فوکو نشان میدهد بینالاذهانیت که
نسبتی با معنای بنیادین پیشینی دارد، جنس قدرت دارد. بنابراین قدرت یک مفهوم سیاسی یا
ایدئولوژیک نیست و به همین معنا مفهوم گفتمان را طرح میکند.
او معتقد است که آن معنای بنیادین که شرط هستی، سوژگی و حیات جمعی ماست ریشه در
سرشت بنیادین و جوهره مفهوم قدرت دارد. با این نگاه تحلیل گفتمان انتقادی تلاشیاست بهطور
مستمر برای اینکه ما به آن ساختارهای بنیادینی که شرط حیات اجتماعی و فردی ماست، نقبی
بزنیم و بصیرتی را نسبت به آنها بیابیم نه اینکه آنها را معلوم کنیم که چه هستند که این کار
ناممکن است.
در بحث ساختارگرایی در علوم اجتماعی مسئله بر این است که ساختارهای بنیادینی هست که
صورتهای متنوع حیات اجتماعی و فردی ما تحت تاثیر آنها هستند اما بر حسب یک علیت
پنهان. بنابراین تحلیل گفتمان و تحلیل گفتمان انتقادی به منزله یکی از روشهای تحلیل کیفی، به ما
نشان میدهند که چگونه از طرق مختلف میتوان در یک صحنه تعامل اجتماعی رفت و بصیرتی
نسبت به آن بنیادهایی یافت که شرط تحقق این ناسازهها هستند.
آقاگلزاده: از ابزارهای زبان شناسانه استفاده کرده ام
در پایان این جلسه فردوس آقاگلزاده در خصوص رویکردی که منجر به نگارش این اثر شد،
اذعان داشت: تلاش من به عنوان یک زبانشناس هنگام تجزیه و تحلیل این بوده که بیشتر از
ابزارهای زبانشناسی استفاده میکنم. من فرصت مطالعات سیاسی و فلسفی را به صورت عمیق
نداشتهام. کتابهایی که درباره فوکو ترجمه شده بود، دیدم و آنجا با الفاظی چون قدرت و گفتمان
برخورد کردم و با صورت کلماتی که در آنجا دیدم به این نتیجه رسیدم که رد مطالعات تحلیل
گفتمان انتقادی را از آرای فوکو بدانیم.
این مسائل در تحلیل دیدگاه فوکو به فوکوشناسی نیاز دارد که در بدو امر تاریخدان و فیلسوف
باشد تا بتواند تمام آرای او را یکجا بررسی کند. اما آنچه من از فوکو نیاز داشتم این بود که به
مسائلی که دیگران درباره تجزیه و تحلیل گفتمان اشاره میکنند، این آثار را در آنجا بیابم و
تصورم این بود که به آنچه میخواستم دست یافتم و مفهومی که از قدرت و ایدئولوژی از دیدگاه
فوکو دریافت کردم، این بود که فوکو قدرت را در تمام لایهها میداند و برخلاف دیدگاه
مارکسیستی که قدرت را فقط در شکل هیئت حاکمه تعریف میکند، فوکو نسبت به این امر انتقاد
دارد و او قدرت را توزیعشده میان همه میبیند.
به نقل ازروزنامه ی همشهری
از زمانی که کودک انسان اولین کلمه خود را میگوید، تا وقتی که بتواند به راحتی جملهها را بیان کند، زمان زیادی نمیگذرد. انگار کودک بسیار به سرعت، در حدی که والدینش را شگفتزده کند، در یادگیری زبان پیشرفت میکند. اما کودک چهطور زبان را که بسیار پیچیده است میآموزد؟
50 سال پیش، زبانشناس معروف، نوآم چامسکی فرضیه خود را مطرح کرد. به اعتقاد او، هر انسانی در ساختار مغز خود، از قبل از تولد، جایی برای قواعد زبان دارد. در واقع ما با دانستن پایههای دستور زبان به دنیا میآییم. حالا دانشمندان میکوشند این فرضیه را محک بزنند.
به گزارش ساینسدیلی، متخصصین علوم شناختی دانشگاه جانزهاپکینز در مطالعه جدید خود نشان دادهاند که نوزاد انسان در زمان تولد برخی از قوانین مهم دستور زبان را میداند و به همین دلیل میتواند خیلی سریع زبانهای انسانی را بیاموزد.
در واقع این مطالعه نشان میدهد که بر خلاف باور بسیاری، مغز نوزاد انسان در زمان تولد یک لوح سفید نیست، بلکه در خود سوگیریها یا ترجیحاتی دارد که روی یادگیریهای بعدی تاثیر میگذارد. این مطالعه نه تنها فرضیه نوآم چامسکی را تایید میکند، بلکه یک رویکرد جدید و جالب برای آزمودن سایر فرضیهها در رابطه با سوالهای بسیار مهم در زمینه فرایند یادگیری زبان، ارائه میکند.
در این مطالعه، یک شخصیت کارتونی سبز و کوچک به نام گلرمی، به شرکتکنندگان که همگی بزرگسالان انگلیسیزبان بودند، یک زبان ساختگی به نام وربلاگ را از طریق یک بازی میآموزد. برای نمونه، گلرمی یک جسم بیگانه را نشان میدهد و میگوید: سلرجنا. بعد همان شی را با رنگ آبی نشان میدهد و از شرکتکنندگان میخواهد تکرار کنند: گیژ سلرجنا که یعنی سلرجنای آبی. بعد در یک تصویر سه سلرجنا نشان داده میشود و شرکتکنندگان عبارت سلرجنا گلاوب را میآموزند که یعنی سلرجنا سه.
در زبانهای انسانی بسیاری، صفت (رنگ) قبل از اسم میآید. در زبانهای بسیاری هم عدد بعد از اسم میآید. اما تقریبا در هیچ زبانی، این دو قانون همزمان وجود ندارند و البته شرکتکنندگان هیچکدام این مسئله را نمیدانستند.
در گروههای دیگر، همین آموزشها در قالب زبانهای ساختگی دیگری با ترتیبهایی که در زبانهای انسانی به طور همزمان یافت میشوند به شرکتکنندگان ارائه شد. به عقیده محققین، اگر مغز به طور مادرزادی، ساختارهای مشخصی برای زبانهای انسانی داشته باشد، گروهی که با یک ساختار نامتعارف روبرو میشوند، باید شرایط دشواری داشته باشند و این دقیقا همان اتفاقی بود که در این مطالعه افتاد.
افرادی که با قوانین زبانی متفاوتی از زبان انگلیسی مواجه شدند، اما این قوانین، قوانینی بودند که در زبانهای انسانی دیگر وجود دارند، به راحتی این زبان ساختگی را آموختند. اما نتوانستند وربلاگ که دارای ترکیبهای نامتعارف در زبانهای انسانی بود را بیاموزند. انگار همانطور که چامسکی گفته بود، مغز آنها میفهمید که این ساختار غیرمحتملی است و با آن دچار مشکل میشد.
این مطالعه و سبکی که در آن مورد استفاده قرار گرفته، پنجرهای تازه به دنیای مطالعات زبانشناسی خواهد بود. زبان خاص انسان است و در هیچ گونه دیگری بدین شکل وجود ندارد. به همین دلیل، درک نحوه یادگیری زبان در کودک انسان، میتواند اسرار زیادی را در مورد انسان و تحول او برای ما روشن کند.
به نقل از خبر آنلاین
روانشناسی زبان ذاتاً مبحثی میان رشتهای است که مطالعات زبانشناختی را بر اساس بنیانهای ذهنی و فرایندهای شناختی به بحث میگذارد. اما این موضوع میان رشتهای میتواند و باید در مقاطع تکمیلی به عنوان یک تخصص یا گرایش ارائه شود.
روانشناسی زبان ریشه در سنت زبانشناسی چامسکیایی دارد و موضوعات اصلی آن شامل فراگیری زبان نخست، زبان دوم، تولید گفتار و درک گفتار میشود. در واقع این واژه ترجمه PSYCHOLINGUISTICS است. اما آنچه در حوزه مطالعاتی روانشناسان قرار میگیرد، در واقع PSYCHOLOGY OF LANGUAGE است که حیطه گستردهتری را در برمیگیرد و مباحثی مانند حافظه، تمرکز، پردازش محتوای تفکر و تصمیمسازی را شامل میشود.
واژة get انگلیسی به معنی به دست آوردن و معانی مختلف آن، در تالشی عیناً به همین معنی و لفظ به کار میرود و گذشتة آن، یعنی got، در تالشی به همین شکل تلفظ میگردد. مانند: گَتم gatәm (گرفتم).
افزودن پیشوند be در آغاز فعل get انگلیسی موجب تغییر معنی میشود. مانند: beget. در تالشی به جای be از pe استفاده میکنند. مانند: پِگَتم pegatәm (برداشتم) یا پِوَشْتیم pevaštim (بالا رفتم). در بعضی از لهجههای تالشی be هم استفاده میشود.
فعل to be انگلیسی به معنی «بودن» از افعال مهم این زبان است. در تالشی هم همین جایگاه معنایی را دارد و با همین تلفظ در موارد مختلف به کار برده میشود. مثل:
تالشی: ka kâ be ( در خانه بودن)
انگلیسی: to be at home (در خانه بودن)
مثلاً be در جملات زیر که از زبان تالشی و انگلیسی انتخاب شدهاند، بسیار به هم شبیه هستند:
تالشی: basi ka kâ bәbi (باید در خانه باشی).
انگلیسی: you must be at home (باید در خانه باشی).
(در گویش رشتی نیز مشابه این موضوع وجود دارد.vasti khane ja besi)
یکی دیگر از ویژگیهای مشترک تالشی و انگلیسی به کار بردن پسوند let در آخر اسم به عنوان علامت تصغیر است، با این تفاوت که در تالشی صامت t در آخر let حذف میگردد و به صورت le یا li در میآید. مانند: کلَلی kәla-li (دخترک) یا خردنلی xәrdan-li (بچة کوچک) که در انگلیسی به صورت book-let به معنی «کتاب کوچک» و pamph-let به معنی «جزوه» دیده میشود.
ویژگی مشترک دیگر انگلیسی و تالشی، به کار بردن -en به عنوان علامت جمع است. این پسوند در آلمانی نیز بسیار به کار میرود. مانند:
تالشی: دارن dar-en (درختها)، اسبن asb-en (اسبها)
انگلیسی: oxen ,children
|
معنی |
تالشی |
انگلیسی |
|
گره، گوشه، هر چیز برآمده |
angәl |
angle |
|
گرهدار، دارای گوشه |
angular |
angular |
|
توت فرنگی |
erә |
berry |
|
کلوچه، شیرینی مخصوص |
kuka/kuga |
cooky |
|
بریده، بخشی از چوب بریده |
kat |
cut |
|
وارد شدن، نفوذ کردن |
daše |
dashen |
|
پهن |
flak |
flat |
|
لیوان |
gula |
glass |
|
لاوک برنج و غیره |
laka |
lug/lugge |
|
میان، میانه، وسط |
min |
mene/mean |
|
رودخانه |
rәbâr |
river |
|
بلند شو |
perez |
rise/raise |
|
صدادادن، صدا کردن |
tingla/tiringa |
tingle |
یونسکو اعتقاد دارد نیمی از 6700 زبان مورد استفاده مردمان کرهی زمین در حال انقراض است و بر پایهی این اعتقاد نقشهی آنلاین ِ بسیار ارزشمندی از پراکندگی زبانهای در حال انقراض همراه با یک طبقهبندی 5 حالته منتشر کرده است. این طبقهبندی شامل:
1- زبانهای در آستانهی خطر (بیمار): اغلب بچهها به این زبان تکلم میکنند اما این خصوصیت به مناطق محدودی خلاصه میشود و این امر تهدیدی برای زبانهای فوق است.
2- زبانهای به خطر افتاده: بچههای اندکی این زبانها را به عنوان زبان مادری و در منزل استفاده میکنند.
3- زبانهای شدیدن به خطر افتاده: فقط نسل مادربزرگها و پدربزرگها از این زبانها استفاه میکنند. پدرها و مادرها ممکن است این زبانها را بفهمند اما به کودکان منتقل نمیکنند و حتا بین خودشان هم استفاده نمیشود.
4- زبانهای در محدودهی بحران: جوانترین متکلمین این گروه همان نسل پدربزگها و مادربزرگها هستند. تازه آنها هم خیلی کم و بهندرت از این زبانها استفاده میکنند.
5- زبانهای مرده: دیگر کسی از نسل صحبتکنندگان این زبانها باقی نمانده است.
گویش تالشی جزو دستهی اول میباشد وگویش رشتی در دستهی دوم قرار گرفته است.
در اتاقی که به اندازه ی یک تنهاییست
دل من که به اندازه ی یک عشق است
به بهانه های ساده ی خوشبختی خود می نگرد
به زوال زیبای گلها در گلدان
به نهالی که تو در خانه ی ما کاشته ای
و به آواز قناریها که به اندا زه ی یک پنجره می خوانند
فروغ
ای خدای بزرگ به من کمک کن تا وقتی می خواهم درباره ی راه رفتن کسی قضاوت کنم, کمی با کفش های او راه بروم.
دکتر علی شریعتی
چه کسی؟کی؟ کی؟ Chi?
او کیست؟ کی.اِ؟ chi è?
چه؟ کِ؟ che?
کدام؟ کوآلِ؟ Quale?
چطور؟ کُمِ؟ come?
چه قدر؟ کوآنتُ Quanto
چند تا؟ کوآنتُ؟ Quanto?
آن چیست؟ کِ. کُزا. اِ. کواِلُّ؟
Che cosa è quello?
آن چه معنی می دهد؟ کِ. وُلدیرِ. کواِلُّ؟
che voldire quello?
کدام اتوبوس به... می رود؟ کوآلِ. پولمَن. وِ.اَ...؟
Quale pulman va a…?
چه وقت؟کی؟ کوآندُ؟ Quando?
چه وقت (کی) می رسیم؟ کوآندُ. اَرّی ویامُ؟
Quando arriviamo?
چه وقت... باز/بسته می شود؟ کوآندُ. سی. اَپرِ...؟/سی. کیودِ...؟
Quando Si apre...?/ Si chiude...?
چقدر می ارزد؟ قیمتش چقدر است؟ کوآنتُ. کُستا؟Quanto costa?
چطور میتوانم به... برسم؟ کُمِ پُسُّ اَرّیوَرِ اَ....
come posso arrivare a…?
چقدر راه؟چقدر دور؟ کوآنتُ لُنتانُ /کِ لُنتانُ
Quanto lontano/ che lontano?
چقدر زمان(چه مدت)؟ کوآنتُ تِمپُ /کِ تِمپِ؟
Quanto tempo/ che tempo?
به این/آن در ایتالیایی چه می گویند؟
کُمِ سی دی چِ کواِستُ /کواِلُّ. این. ایتالیانُ
Come si dice questo/quello, in italiano?
این/آن را در ایتالیایی چه مینامند؟
کُمِ. سی. کیمَ. این. ایتالیانُ. اَ. کواِستُ/کواِلُّ
Come si chima in italiano questo\ quello?
درست است؟ اِ. جوستُ؟ é giusto?
چرا؟ پِرکِ؟ perchè?
چرا(شما) می خندید؟ پِرکِ. ریدِتِ؟percchè ridete ?
آیا شما... صحبت می کنید؟ وُی. پَرلَتِ؟voi parlate ?
چه کسی اینجا آلمانی(هلندی) صحبت می کند؟
کی. پَرلَ. تِدِسکُ /اُلاندِزِ. کویی؟
chi parla Tedesco/Olanese qui?
من خیلی ایتالیایی بلد نیستم. نُن. سُ.مُلتُ. بِنِ. ایتالیانُ.
Non so molto bene italiano
آیا ممکن است آهسته تر صحبت کنید؟ سی. پواُ. پَرلَرِ. پیو. پَینُ؟
Si può parlare più piano?
این را در ایتالیایی چطور می گویند؟ کُزا. سی. دیچِ. این.ایتالیانُ. کواِستُ؟
Cosa si dice in italiano questo?
آیا ممکن است لطفاً آن را یادداشت کنید؟ پِرفاوُرِ. اِ. پُسیبیلِ. اِسکریوِرلُ.
Per favore, è possible screverlo?
آیا ممکن است آن را... کنید؟ اِ. پُسیبیلِ... لُ؟ è possible… lo?
ضمایر اشاره عبارتند از:
|
جمع مؤنث |
جمع مذکر |
مفرد مؤنث |
مفرد مذکر |
|
Queste اینها Quelle آنها |
Questi اینها Quelli آنها |
Questa این Quella آن |
Questo این Quello آن |
متشکرم گِرَتسیهِ Grazie
خیلی متشکرم میلِّ گِرَتسیهِ Mile grazie.
قابلی ندارد/خوش آمدید نُن. چِ. دی. کِ/بِن وِنوتی.
Non c'è di che/ Ben venuti.
متأسفم/معذرت می خواهم می. دیسپیاچِ Mi dispiace.
سلام و تعارفات روزمره
Complimenti e saluti
سلام(دوستانه) بواُن. جُرنُ /چااُ. Buon giorno/ciao.
خدانگهدار اَرّی وِدِرلا /اَرّی وِدِرچی /چااُ
Arrivederla/ Arivederci/ ciao.
به زودی می بینمت. چی وِدیآموُ. اَپِرِستُ.
Ci vediamo a presto.
این... است. کواِستُ /کواِستا. اِ
Questo/Quesra è
آقا/خانم سینیُرِ /سینیُرَ
Signore/Signora
دوشیزه سینیُرینا Signorina
شوهرم میو. مَریتُ mio marito
خانمم میا. مُلییِ mia moglie
دخترم میا. فیلیا mia figlia
پسرم میُ. فیلیُ mio figlio
از آشنایی شما خوشوقتم. لیِتُ. دی. کُنُشِرلا
Lieto di conoscerla
حالتان چطور است؟ کُمِستَ؟ Come sta?
خیلی خوب است، متشکرم. مُلتُ.بِنِ.گِرَتزیِ
Molto bene, grazie...
شما چطورید؟ اِ. لِی؟ E lei?
زندگی چطور می گذرد؟ کُمِوَ. لَ. ویتا؟
Come va la vita?
سوالات لِ.دُمَندِ le domande
کجا؟ دُوِ؟ Dove?
....کجاست؟ دُوِ.اِ....؟ Dov'è ...?
... از کجا می توانم پیدا کنم/بگیرم(بخرم)؟
دُوِ. پُسُ. تُروآرِ /کُمپرَرِ....؟
Dove posso travore/ comprare…?