زبان یکی از رازهای خلقت بشر ، و یک توانایی ذهنی است که از ابتدای تولد همراه انسان است و با تکامل آن ، با دیگران ارتباط برقرار می کند . اولین ارتباط او ، با تولید صداهایی است که آن ها را خنده و گریه می گوییم . نوزاد نخست صحبت های مادر و اطرافیان را به ذهن می سپارد و به مرور زمان سعی در تقلید آن ها می کند ؛ سپس با گفتن اولین کلمه و به دنبال آن خوش حالی اطرافیان ؛ می کوشد کلمات بیشتری را بیان کند .

کودک می کوشد با لب خوانی و شنیدن صداهای هرکلمه آن را تقلید کند ؛ ولی چون شناختی از زبان ندارد و طرز نوشتن آن کلمه ها را هم نمی داند دربیان بعضی از کلمات دچار مشکل می شود و یا حروف را جا به جا تلفظ می کند ؛ مثلاً کودکی حرف «ق» را «گ» تلفظ می کند (گاشگ به جای قاشق) یا حروف را جا به جا می کند ( گولاسه به جای گوساله) یا حروفی نزدیک به حروف واژگان را بر زبان می آورد (آلاف به جای لحاف) ،(ملی به جای علی) ، (سیام به جای سلام ) و بسیاری از کلمات دیگر.

هرچند اکثر کودکان اینگونه کلمات را به کار می برند ، ولی بیشتر مربیان مهد اعتقاد دارند که دخترها بیشتر از پسرها اینگونه اشتباهات را دارند ؛ در حالی که همه ی آن ها از نظر شنوایی سالم هستند .

دلیل اشتباه تلفظ کردن چیست ؟ آن چه که مسلم است این است که کودک تمام کلمات را از طریق گوش می شنود و از طریق لب ها مشاهده و لب خوانی می کند و چون بعضی از صداها حلقی هستند و از طریق لب ها مشاهده نمی شوند ، هنگام بیان آن کلمه های کودک از صدایی مشابه آن ها استفاده می کند. همانند : «چ» به جای «ک» در کلاغ (چلاغ) یا «ه» به جای «خ» درهلو (خلو) .دلیل دیگر این است که کودک کلمه ها را درست می شنود ؛ولی دفعه اول ، موقع بیان ، حروف را جا به جا تلفظ می کند  و در دفعات بعد ناخواسته همان اشتباه را تکرار می کند و به آن چه که به ذهن سپرده است دقت نمی کند و می خواهد همان کلمه را بگوید ؛ بنابراین اشتباه می گوید ، به عنوان مثال کودکی کلمه ی (زیرو رو) را ( زابیرو) تلفظ می کند . نکته ی جالب این است که کودکانی که صحبت کردن و گفتن جمله را یاد می گیرند ، در بیان فعل ها به خصوص زمان حال ، تغییراتی می دهند .مثلاً اگر مادر به کودکش بگوید با این وسیله خانه بساز، در موقع جواب می گوید : سازیدم . و یا از مادر می پرسد غذا پخید ؟ در واقع کودکان زمان گذشته و حال و آینده را درک می کنند ولی روش صحیح به کار بردن آن را نمی دانند و فعل های جدید و جالبی را به کار می برند . مثل : بفروخه (بفروشه) و یا کُشیدم (کشتم) و یا از فعل های بدوز وسوخت ، فعل های دوزید و سوزید را به کار می برند . جالب است بدانید که «ید» در زبان فارسی بیشتر،یک پسوند ماضی ساز است . نکته ی قابل توجّه دیگر این است که میزان تحصیلات پدر و مادر در این مشکل کودکان نقشی ندارد . یعنی این اشتباه در تلفظ ، خاص یک طبقه و قشر خاص نیست و اکثر کودکان زیر پنج سال با آن مواجه هستند . به عنوان نمونه خانم دندانپزشکی که همسر او هم پزشک است ابراز می کرد که فرزند من « ق » را نمی تواند تلفظ کند و تمامی کلماتی که «ق» دارند را با «گ» می گوید . مثل : گایگ (قایق) و خانم دیگری که دبیر است می گوید: دخترم « ر» را «ی» بر زبان می آورد مثلاً به رضا (یضا) می گوید و خودش هم از این بابت خیلی ناراحت  است و هنگامی نیز که می تواند « ر» را تلفظ کند ،  آن را خیلی محکم تلفظ می کند .

بنابراین با توجه به تحقیقات انجام شده می توان گفت که اکثر کودکان زیر پنج سال با این مشکل یعنی اشتباه تلفظ کردن مواجه هستند و باید دید طرز صحیح برخورد با کودکان چیست ؟

اکثر پدر و مادرها و اطرافیان کودک به اشتباه فرزندشان می خندند و ازآن کلمه ی اشتباه تلفظ شده ی فرزندشان خوششان می آید ؛ حتی بسیاری از آنان همان اشتباه کودک را تکرار می کنند یا دریک جمع از کودک می خواهند که آن کلمه را بگوید و وقتی کودک آن کلمه را بیان می کند می خندند یا به او می گویند یک بار دیگر بگو تا این شکلات و اسباب بازی را به تو بدهیم .این در حالی است که بیشتر از این که دیگران به اشتباه آنان می خندند ناراحت می شوند ؛ ولی بعضی از کودکان هم خودشان با بزرگ تر ها می خندند و برای جلب توجه بیشتر یا به دست آوردن آن چیزی که می خواهند ، همان تلفظ اشتباه کلمه را دوباره و در جمع های دیگر تکرار می کنند و همین باعث می شود که دیرتردرست صحبت کردن را یاد بگیرند.

خوش بختانه در مهد کودک ها ، روش های خوب و مختلفی هست که به کودکان آموزش می دهند تا کلمات را درست بیان کنند . مثلاً یک مربی مهد می گوید : وقتی بچه ای کلمه ای را اشتباه تلفظ می کند بچه های دیگر می خندند و می گویند :خاله! فلانی این کلمه را اشتباه می گوید . البته گاهی اوقات خودشان کلمه ی درست را به آن بچه یاد می دهند . ما هم صحیح کلمه را به او یاد می دهیم و هر وقت کودکی کلمه ای را درست گفت برایش دست می زنیم و به اوجایزه می دهیم . بنابراین کودکان برای تشویق و جایزه تلاش می کنند که کلمه ها را درست بگویند .

و اما مادران می توانند در خانه نقش بسیار مؤثری داشته باشند . هم چنین می توانند کار مربی را در خانه انجام دهند تا هم به کودک خود و هم به مربی کمک کنند ؛ از این رو توصیه ای که به مادران عزیز می شود این است که چه در خانه و چه در جمع و جلوی دیگران ، اشاره ای به اشتباه تلفظ کردن کودکشان نکنند و موقعی که کودک کلمه ای را اشتباه گفت نخندند و به روش صحیح به او کمک کنند تا قبل از این که خواست به مهد یا مدرسه برود بتواند درست صحبت کند و مورد تمسخر دیگران واقع نشود ؛ چرا که باعث خجالت و کم رویی خواهد شد .

 

http://tossify.blogfa.com/post-23.aspx